Zararlı ve Hastalıklara Karşı Doğal Çözümler

Balkondaki fesleğenin yaprakları birden delik deşik olduysa, biberin altında yapış yapış bir tabaka fark ettiyseniz ya da güllerin tomurcuklarında yeşil noktacıklar gördüyseniz doğru yerdesiniz. Aşağıda, kimyasal ilaçlara uzanmadan önce evde uygulanabilecek yöntemleri, sırasıyla ve nedenleriyle ele alıyoruz.

Zararlılar balkona nasıl geliyor?

Kapalı bir alan gibi görünse de balkon aslında açık bir sistem. Yaprak biti rüzgârla, kırmızı örümcek kuru ve sıcak havayla, unlu bit ise çoğu zaman marketten ya da fidancıdan aldığınız yeni bitkiyle birlikte gelir. Mantar hastalıkları ise dışarıdan gelmez; sizin yarattığınız koşullarda çoğalır. Yani sorunun yarısı ziyaretçi, yarısı ev sahibi kaynaklıdır.

Peki her böcek zararlı mı? Hayır. Uğur böceği, altın gözlü böcek ve bazı küçük arılar sizin tarafınızda çalışır. Bir yaprağın üzerinde hareket eden her canlıyı ezmeye başlarsanız, doğal dengeyi kendi elinizle bozarsınız.

Adım adım doğal koruma planı

1. Haftada bir kez ciddi bir kontrol yapın. Balkon bitkileri zararlı kontrolünün temeli ilaç değil, gözlemdir. Yaprakların alt yüzeyine, sürgün uçlarına ve toprak yüzeyine bakın. Zararlıların yüzde 90'ı üst yüzeyde durmaz. Telefonunuzun kamerasıyla yakınlaştırıp fotoğraf çekmek, çıplak gözle göremediğiniz akarları fark etmenizi sağlar.
2. Yeni gelen bitkiyi 10-14 gün ayrı tutun. Fidancıdan gelen saksıyı doğrudan diğerlerinin yanına koymak, en sık yapılan bulaştırma hatasıdır. Karantina süresince yaprakları kontrol edin, gerekirse toprağın üst kısmını değiştirin.
3. Önce fiziksel müdahale deneyin. Yaprak bitini basınçlı olmayan bir su akıntısıyla yıkayabilirsiniz. Unlu biti pamuk çubuğa alkol emdirerek tek tek alabilirsiniz. Ağır bulaşık bir sürgünü kesip atmak, tüm bitkiyi ilaçlamaktan daha etkilidir.
4. Sabun çözeltisi hazırlayın. 1 litre suya yaklaşık bir tatlı kaşığı sıvı arap sabunu ya da katkısız zeytinyağı sabunu rendesi. Deterjan kullanmayın; yüzey aktif maddeler yaprağı yakar. Çözelti böceklerin dış örtüsünü bozarak etki eder, yani temas etmesi gerekir. Alt yüzeyleri ıslatmadıysanız işlem yapılmamış sayılır.
5. Neem (hint yağı ağacı) yağını doğru kullanın. Suyla karışmadığı için önce birkaç damla sabunla emülsiyon yapın. Neem anında öldürmez; beslenmeyi ve gelişmeyi engeller, bu yüzden 7 gün arayla 2-3 uygulama gerekir. Sabahın erken saatinde veya akşamüstü uygulayın.
6. Sarımsak-acı biber infüzyonunu caydırıcı olarak kullanın. Bir baş sarımsak ve bir acı biberi bir litre suda demleyip süzün. Bu karışım öldürmekten çok uzak tutar; bulaşma başlamadan koruyucu olarak işe yarar.
7. Mantar hastalıklarında havaya odaklanın. Küllemeye karşı 1 ölçü süt + 9 ölçü su karışımı, yaprakların üzerine güneşli bir günde püskürtüldüğünde ilerlemeyi yavaşlatır. Ama gerçek çözüm saksıları seyreltmek, hava dolaşımını açmak ve akşam sulamayı bırakmaktır. Islak yaprakla geçen gece, mantarın en sevdiği ortamdır.
8. Toprak sineği varsa sulamayı gözden geçirin. Yüzeyde uçuşan o küçük siyah sinekler sürekli nemli üst toprakta ürer. Toprağın üst 2 santimi kuruyana kadar bekleyin; üzerine ince bir kum ya da perlit tabakası serin. Sarı yapışkan tuzaklar erişkinleri yakalar.
9. Dost bitkileri araya yerleştirin. Kadife çiçeği, kekik, biberiye, nane ve lavanta hem koku bariyeri kurar hem faydalı böcek çeker. Aromatik bitkileri sebze saksılarınızın arasına dağıtmak, hepsini tek köşede toplamaktan daha akıllıdır.
10. Bitkiyi güçlü tutun. Aşırı azotla hızla büyüyen yumuşak sürgünler yaprak biti için davetiyedir. Dengeli besleme, doğru saksı hacmi ve düzenli sulama planı, herhangi bir püskürtmeden daha fazla iş görür. Zayıf bitki her zaman ilk hedeftir.

Hangi belirti neyi gösterir?

Sık yapılan hatalar

• Öğle güneşinde püskürtmek. Yağ ve sabun içeren karışımlar sıcakta yaprak yanığı yapar. Serin saatleri bekleyin.
• Tek uygulamayla bitti sanmak. Yumurtalar hayatta kalır. En az 7 gün arayla üç tekrar planlayın.
• Dozu artırmak. "İki kat sabun iki kat etkili" değildir; iki kat zarar verir. Önce tek bir yaprakta 24 saat test edin.
• Hasta yaprakları saksının içine bırakmak. Dökülen enfekteli yaprak yeni bulaşma kaynağıdır; toplayıp uzaklaştırın.